به گزارش روابط عمومی اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش ایران به نقل از گزارش ایرنا، فرش دستباف کردستان به ویژه برندهای جهانی فرش تک پود سنندج و آهنین بیجار نه تنها یک محصول هنری، بلکه بخشی از هویت اقتصادی و فرهنگی این استان است؛ صنعتی که به گفته فعالانش معیشت مستقیم و غیر مستقیم بیش از ۹۰ هزار نفر را تامین میکند.
در چنین شرایطی، افتتاح کارگزاری صدور شناسنامه فرش کُردی در دوم اردیبهشت سال ۱۴۰۳ به عنوان یکی از دستاوردهای خوشه فرش استان قرار بود گامی تعیین کننده برای تثبیت اصالت، مقابله با تقلب، تسهیل صادرات و بازگرداندن فرش کُردی به جایگاه شایسته آن در بازارهای جهانی باشد.
بیش از یک سال و نیم پس از آن افتتاحیه پررنگ، این پرسش جدی مطرح است؛ چرا شناسنامه ای که قرار بود اعتبار ببخشد خود بی اعتبار و معطل مانده و چرا مرکزی که با صرف هزینه و تبلیغ راهاندازی شد به حال خود رها شده است؟
شناسنامهای برای اصالت نه فقط نام
براساس آنچه در زمان افتتاح کارگزاری اعلام شد، شناسنامه فرش دستباف کردستان قرار بود حاوی اطلاعات دقیق از جمله نام بافنده، نوع مواد اولیه، شیوه رنگرزی(گیاهی یا شیمیایی) و منشا تولید باشد، سندی که هم اصالت فرش را تایید کند هم امکان شناسایی سریع در صورت سرقت را فراهم آورد و هم مانع عرضه فرشها تقلبی به جای فرش اصیل کُردی شود.
این شناسنامهها قابلیت صدور و اعتبار در ۱۲۱ کشور را دارند و قرار بود کارگزاری کردستان به عنوان مرکز تخصصی غرب کشور شناسنامه فرش استانهای غربی را نیز صادر و تایید کند، هدفی که هنوز محقق نشده است.
چالش نبود ارزیابان بومی تاییدشده
مدیر کارگزاری صدور شناسنامه فرش کردی در کردستان در گفت وگو با خبرنگار ایرنا مهمترین مانع عملیاتی شدن این مرکز را تایید نشدن ارزیابان تخصصی استان اعلام کرد و گفت: صدور شناسنامه فرش نیازمند کار جمعی و حضور ارزیابانی است که شناخت کامل از ویژگیهای فرش مناطق مختلف استان داشته باشند.
به گفته عادل فقیری فرش سنندج و بیجار به دلیل تفاوت در طرح، مواد اولیه و شیوه بافت، نیازمند ارزیابان تخصصی مجزا هستند و ارزیابان غیر بومی، هرچند متخصص، شناخت کافی از فرش کُردی ندارند.
وی افزود: پیش و پس از افتتاح این مرکز، مکاتبات متعددی با مرکز ملی فرش ایران و مرکز خدمات ملی شمارهگذاری کالا و خدمات انجام و چندین متخصص بومی فرش استان برای دریافت حکم ارزیابی معرفی شدند اما تاکنون هیچیک از این افراد تایید نشدهاند.
مدیر کارگزاری صدور شناسنامه فرش کردی در کردستان تاکید کرد: این شناسنامهها در سطح بینالمللی معتبر است و در طول این مدت چند نمونه فرش نیز برای صدور شناسنامه به ارزیابان مرکز ملی فرش ارائه شده، اما نبود شناخت تخصصی از فرش کردی، روند کار را با مشکل مواجه کرده است.
مشارکت پایین تولیدکنندگان
مدیر کارگزاری صدور شناسنامه فرش کردی به نبود رغبت تولیدکنندگان استان برای صدور شناسنامه فرش اشاره کرد و گفت: در استانهایی که تعامل مطلوب میان دستگاههای اجرایی و بخش خصوصی وجود دارد، این فرآیند بهخوبی اجرا شده اما در کردستان به دلیل نبود حمایت و پیگیری مستمر، استقبال چندانی از سوی تولیدکنندگان صورت نگرفته است.
رییس انجمن فرش دستباف کردستان هم در این رابطه گفت: مرکز کارگزاری شناسنامه فرش حدود ۲ سال پیش راهاندازی شد اما هنوز حتی یک شناسنامه برای فرش استان صادر نشده است.
افشین حبیبی ادامه داد: گفته میشود باید فرشها برای کارشناسی به تهران ارسال شوند، در حالی که کارشناسان این حوزه در خود استان حضور دارند.
تمرکز بر صادرات
در مقابل، معاون امور بازرگانی و توسعه تجارت اداره کل صنعت، معدن و تجارت کردستان صدور شناسنامه فرش را اقدامی در راستای آمادهسازی بستر صادرات عنوان کرد.
طاها سمیعی همچنین گفت: مجوز ایجاد این مرکز با هدف تسهیل صادرات فرش صادر شده و کدگذاری فرش بیشتر برای مشخص شدن منشاء تولید و ویژگیهای کالاست.
وی با اشاره به تحریمها افزود: صادرات فرش در شرایط فعلی با محدودیتهایی مواجه است و صدور شناسنامه هم فقط برای صادرات تجاری بوده و شامل صادرات چمدانی نمیشود.
سمیعی تعهد ارزی را از دیگر چالشهای اصلی صادرات فرش دانست و بیان کرد: بسیاری از فعالان حوزه فرش بهدلیل تعهدات ارزی، تمایلی به ورود به صادرات ندارند و پیشنهاد حذف یا اصلاح این تعهد به وزارتخانه ارائه شده است.
مرکزی ایجاد میشود، هزینهای صرف میشود، وعدهای داده میشود، اما پس از گذشت مدت زمانی همه چیز در سکوت و بی پاسخی و انکار و بی اطلاعی فرو میرود.
فرش کردستان با دارا بودن ۲ برند جهانی، زنجیره کامل تولید و هزاران شاغل، نه مشکل هویت دارد و نه کمبود ظرفیت، آنچه کم است، ارادهای منسجم، مدیریتی پاسخگو و نگاهی است که توسعه را فرآیندی پیوسته بداند نه رویدادی مقطعی.