آیین چهلمین سالگرد تأسیس موزه فرش ایران برگزار شد و به همین مناسبت 40 فرش صفوی در این موزه به نمایش گذاشته شده است.
به گزارش روابط عمومی مرکز ملی فرش ایران، محمدحسن طالبیان معاون میراثفرهنگی سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری در این مراسم گفت: «تقریبا اوایل انقلاب کمتر از 70 موزه فعال در کشور داشتیم، اما خوشبختانه اکنون این موزهها به بیش از 650 موزه رسیده است.»
او افزود: «سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری معمولا همیشه در قعر جدول بودجه کشور قرار دارد، در نتیجه برای تکمیل، نگهداری و… موزهها نیازمند کمک سایر بخشها هستیم. با این حال سال گذشته 5/1 میلیارد تومان بودجه عمرانی برای ساماندهی مخازن موزهها تخصیص داده شد. در حالیکه کل بودجه موزهای کشور 20میلیارد تومان است. درنتیجه لزوم مشارکت بخش خصوصی در این حوزه بهجد احساس میشود.»
معاون میراثفرهنگی سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری بر لزوم وقف در حوزه فرهنگی اشاره کرد و افزود: «متأسفانه وقف در این حوزه ناچیز است و باید توسعه پیدا کند. هنر فرش، تزیینات معماری، هنرهای سنتی دستی از هم جدا نیستند و آیینه همدیگر هستند.»
او بیان کرد: «در زمان ریاست دکتر مونسان بحث موزههای ملی بهصورت جدی مطرح و قرار شد سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری بر موزههای در سطح ملی نظیر موزه فرش نظارت کند.»
طالبیان بیان کرد: «موزهها حتما باید بنا به ماهیت خود از سایر موزهها شیء به امانت بگیرند و به آنها اشیای موزهای امانت دهند. موزه فرش نیز باید با سایر موزههای فرش پیوند برقرار کند.»
معاون میراثفرهنگی سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری با اعلام اینکه اخیرا مصوبهای تصویب شده که پیرو آن عین درآمد موزهها به خود موزهها برگردد، گفت: «بسیاری از سازمانها و نهادها ساختمانهای تاریخی بسیاری را در اختیار دارند، این موزهها باید به موزههای ملی کشور اختصاص داده شود. مثلا اگر شهرداری و وزارت خارجه همراهی داشته باشند، میتوان با استفاده از ساختمانهای اطراف میدان مشق، این میدان را به میدان موزههای کشور تبدیل کرد.»
پریسا بیضایی سرپرست موزه فرش نیز در این مراسم گفت: «موزه فرش در تاریخ 22 بهمن 56 بهعنوان اولین موزه تخصصی فرش در جهان دایر شد و امروز که چهلمین سالگرد تأسیس این موزه را جشن میگیریم باید تأکید کنم که 40 عدد خرد و تجربه در فرهنگ ایران است، ما در این 40 سال خیلی تلاش کردیم که به بلوغ برسیم، امیدوارم از این به بعد بهتر از این عمل کنیم و درجهان بدرخشیم.»
مجید مهدوی سرپرست ادارهکل میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری تهران نیز در این مراسم گفت: «فرش یکی از گرانبهاترین مواریث ایران است، بسیاری از کشورها ایران را با فرش ایرای میشناسند، اما متأسفانه در سالهای گذشته آنطور که باید و شاید از فرش ایرای حمایت نشده است. ادارهکل میراثفرهنگی استان تهران تمام تلاش خود را بهکار میبندد که بتواند جایگاه فرش ایرانی را ارتقا دهد.»
غلامعلی ملول که 28 قطعه فرش به موزه فرش اهدا کرده نیز در این مراسم گفت: «این فرشها محبوس شده بود، من به بهترین شکل از آنها نگهداری میکردم، اما فکر کردم اگر در معرض دید عموم قرار بگیرد بهتر است، این هدیهای از طرف من به ملت ایران است.»
محمدرضا کارگر مدیرکل امور موزهها و اموال منقول فرهنگیتاریخی سازمان میراثفرهنگی نیز در این مراسم گفت: «در دهه پنجاه اتفاقات خوبی در عرصه موزهداری کشور افتاد و موزه هنرهای معاصر، موزه فرش، موزه آبگینه، فرهنگسرای نیاوران و… ایجاد شد که افق جدید را در عرصه موزهداری کشور روشن کرد.»
او افزود: «علاوه بر موزه ملی فرش، موزه فرش تخصصی نیز در آستان قدس رضوی چند سال قبل افتتاح شد، یک موزه تخصصی فرش نیز تا حداکثر دو سال آینده در تبریز افتتاح میشود. همچنین اولین موزه شخصی که حدود 200 تخته فرش باارزش را در این موزه بهنمایش بگذارد تا اولین موزه شخصی فرش تأسیس شود.»
مدیرکل امور موزهها و اموال منقول فرهنگیتاریخی سازمان میراثفرهنگی تصریح کرد: «کشوری که هنرش به این صورت جهانگیر شده و کشوری که برای مفروش کردن زمینش اینگونه هنرمندانه عمل میکند در سایر هنرها نیز اینگونه عمل میکند.»
او افزود: «امیدواریم فرهیختگانی که به موزه فرش توجه دارند در سالهای آینده نیز به این حوزه کمک کنند. اینکه امروز فرش در جایگاه واقعی خود از نظر اقتصادی قرار ندارد نتیجه مداخله دولتها در حوزه فرش است، در نتیجه امیدواریم این هنر بهدست فرهیختگان و مردم از نظر تجاری دوباره به اعطلای خودش برسد.»
حمید کارگر رئیس مرکز ملی فرش ایران در این مراسم گفت: «فرش ایرانی محبوب همه است، متأسفانه ارزشهای فرش ایرانی را پاس نداشته ایم.»
کارگر ادامه داد: «موزه فرش ایران جایگاهی ملی دارد، در نتیجه باید به این موزه نگاهی ملی وجود داشته باشد. این موزه باید به جای ادارهکل میراثفرهنگی استان تهران زیرنظر سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری باشد، زیرا این موزه نباید به سطح استانی محدود شود.»
رضی میری پژوهشگر و کارشناس فرش نیز در این آیین گفت: ۴۰ سال پیش موزه فرش ایران شکل گرفت. ما کودکی یک ساله را تحویل گرفتیم و امروز این کودک ۴۰ سالگی خود را پشت سر می گذارد اما چه مسیری را طی کرده و از کجا به کجا رسیده است. دولت در حال حاضر برای تکامل این مجموعه چه کرده است؟ آثار این موزه در چه شرایطی نگهداری می شوند؟ آیا فرش های این موزه آسیب ندیده اند؟ من به جرأت می توانم بگویم موزه ملی فرش ایران فرتوت و بیمار، آزرده و آسیب خورده است و ما باید شرمنده و خجل باشیم که هنر ملی خود را اینگونه معرفی کرده ایم.
این پژوهشگر و کارشناس فرش گفته های خود را با این سوال ادامه داد: آیا آمفی تئاتری که جشن ۴۰ سالگی موزه ملی فرش در آن برگزار می شود در شأن یک سانتیمتر فرش دوره صفوی است؟ آیا دوره تاریخی فرش ایران از روزگار صفوی آغاز می شود؟ مگر نه اینکه هزاران سال تجربه، مهارت و هنر در فرش های دوره صفویه نهفته است؟ تا آنجا که می توان گفت فرش ایرانی حتی کهن تراز روزگار هخامنشیان است. پس ما با یک هنر دیرینه روبرو هستیم اما با این هنر هزاران ساله چگونه برخورد کرده ایم؟
میری به شرایط بحرانی فرش ایران در بازارهای جهانی اشاره و بیان کرد: فرش ایران در حراجی های جهانی به ثمن بخس فروخته می شود و قیمت آن یک دهم و حتی یک صدم ارزش واقعی آن است. آیا زمان آن نیست که دولت این فرش ها را خریداری کند و به ایران برگرداند؟ آیا زمان آن نرسیده که ما سابقه تاریخی فرش را در نظر بگیریم و با توجه به این پیشینه کاری کنیم که چیزی برای آیندگان باقی بگذاریم؟
شیرین صوراسرافیل نویسنده و پژوهشگر فرش ایران نیز از موزه فرش درخواست کرد که این فرصت را برای دورههای مغفول مانده فرش را نیز فراهم کنند و افزود: «موزهها دریچههای تاریخی مملکت هستند. بهویژه موزه فرش بهدلیل بار فرهنگی خاصی که فرش بر روی دوش خود حمل میکند میتواند منبع اطلاعاتی گستردهای باشد.»
او افزود: «باید دورههای مغفولمانده فرشهای تاریخی بهویژه دو دهه اول قرن 14 اختصاص داده شود. دورههایی که کمترین اطلاعی از سازندگان و تولیدکنندگان آن فرشها وجود ندارد اما دوره بسیار درخشانی در تاریخی فرش ایران است. باید درهای موزهها به سمت جوانان باز شود تا بتوانند داشتههای گذشتگان در این حوزه را از نزدیک ببینند و با آن آشنا شوند.»
این مراسم با حضور عیسی کلانتری معاون رئیسجمهوری و رئیس سازمان محیط زیست، جبرئیل نوکنده مدیر موزه ملی ایران، تورج ژوله نویسنده، فرشپژوهش و عضو هیئت کارشناسی آثار فرهنگیهنری سازمان میراثفرهنگی و جمعی از افراد سرشناس برگزار شد.
در پایان این مراسم از شیرین صوراسرافیل، سیروس پرهام، سیاوش آزادی نیز با اهدای تندیسی تقدیر بهعمل آمد